Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) uznał, że nie można zasiedzieć służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu, jeśli taka instytucja nie istniała w prawie przed 2008 r. Decyzja ta zmienia sytuację tysięcy właścicieli działek, na których znajdują się linie energetyczne, rurociągi czy inne urządzenia przesyłowe.
Co zmienia wyrok TK?
1. Koniec zasiedzenia sprzed 2008 r.
TK wskazał, że przed 3 sierpnia 2008 r. nie istniała służebność przesyłu, więc nie można było jej nabyć przez zasiedzenie. Sądy nie mogą też tworzyć „nowych” praw rzeczowych przez analogię.
2. Silniejsza ochrona właścicieli
Ograniczenia prawa własności muszą wynikać wprost z ustawy. Dotychczasowa wykładnia umożliwiająca firmom przesyłowym zasiedzenie praw do cudzych gruntów została uznana za niekonstytucyjną.
3. Konsekwencje dla przedsiębiorstw
Firmy przesyłowe muszą uregulować tytuły prawne do infrastruktury — zawierać umowy, płacić wynagrodzenia i liczyć się z roszczeniami właścicieli. Argument „zasiedzieliśmy służebność” przestaje być skuteczny.
Co oznacza to dla właścicieli nieruchomości?
Możesz żądać wynagrodzenia
Jeżeli urządzenia przesyłowe znajdują się na Twojej działce bez formalnej umowy, możesz dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Możesz żądać ustanowienia służebności za opłatą
Przedsiębiorstwo powinno zapłacić za korzystanie z Twojej działki – nie może powoływać się na zasiedzenie sprzed 2008 r.
Masz silniejszą pozycję w negocjacjach
Wyrok TK to ważny argument w rozmowach z operatorami sieci i w ewentualnych sporach sądowych.
Co warto zrobić teraz?
-
sprawdzić, czy na działce są urządzenia przesyłowe,
-
ustalić, czy istnieje jakikolwiek tytuł prawny do ich posadowienia,
-
rozważyć skierowanie roszczenia o wynagrodzenie lub ustanowienie służebności,
-
skonsultować sprawę z prawnikiem – zwłaszcza jeśli przedsiębiorstwo twierdzi, że doszło do zasiedzenia służebności przesyłu.
Potrzebujesz pomocy?
Jeśli na Twojej działce stoją słupy, przebiegają linie energetyczne lub inne urządzenia przesyłowe, a nigdy nie otrzymałeś wynagrodzenia — skontaktuj się ze mną.
Pomogę ustalić stan prawny, ocenić przysługujące roszczenia i reprezentować Cię w rozmowach z przedsiębiorstwem przesyłowym lub przed sądem.